Warme deken

Het beeld van een 'warme deken' komt meerdere keren bij me op, nu we weer in de Malinese straten rondwandelen...En dan gaat het niet alleen om de temperatuur (overdag zo'n 25 - 30 graden), maar meer om de vriendelijkheid waarmee de Malinezen een ieder bejegenen.

We merken dat onze tijd in Congo om meerdere redenen goed is geweest. Al is het alleen al om Mali - het land wat je toch voor lief nam - met andere ogen weer eens te bekijken. En gastvrijheid, dat staat in Mali op plaats nummer 1. Helemaal als je wat ouder bent en grijze haren telt, dan zwaait menig (taxi)deur letterlijk voor je open :)

Afgelopen dinsdag hebben we voor 'een ruime week' weer voet op Malinese bodem gezet. Om vooral Anco's ouders kennis te laten maken met het land en de mensen waar we ons alweer ruim 6 jaar (onder) bevinden. Daarnaast kwam het ook handig uit om nog wat herstelwerk op de bijbelschool Bethel te verrichten. Je kunt tenslotte heel wat materiaal meenemen als je in totaal acht koffers (en een beetje) tot je beschikking hebt :)

De eerste dag Bamako was afwisselend. Het varieerde van een uurtje dierentuin, een wandeling door het nieuwe Nationale park tot een kijkje achter de schermen van een watercentrale en een rit over de oudste 'natuurbrug' van Bamako. Ook gingen we even terug naar de plek waar het allemaal begon, ons eerste huis, ons eerste plekje in Mali. Pure nostalgie!

De tweede dag zou in het teken hebben gestaan van onze reis naar Koutiala, zij het niet dat Anco toch een griepje tussen Nederland en Mali opgelopen heeft. Voor hem een dagje uitzieken in bed, voor de anderen een rustig dagje van wandelen en de artistieke markt bezoeken. In de hoop dat we morgenvroeg weer enigszins fris op pad kunnen gaan.

Vandaag moest ik wel lachen om menig Malinees. Om hoe gemakkelijk men een praatje aanknoopt en contact maakt, zonder dreigend over te komen. Ook de taxichauffeur lachte hartelijk met ons mee, al verstaat hij geen woord Nederlands (denken wij :)

Van het hogere gehalte 'grijze haren' maken we dankbaar gebruik. Want voor oudere mensen lopen ze extra hard, er kan veel om het een (blanke) oudere naar de zin te maken. Het feit dat je hun land bezoekt op hogere leeftijd dwingt respect af. En de eventuele taalbarrière? Die wordt met man en macht geminimaliseerd. Genoeg creativiteit om toch een brug te leggen.

Afrikaanse potluck

Vandaag namen we ‘officieel’ afscheid van Bamako en vrienden en hadden voor deze gelegenheid een tuinfeestje georganiseerd. Een nieuwe ervaring, waarbij allerhand publiek door elkaar liep: kerkmensen, collega’s, vrienden uit de buurt, etc. Het was een leuke ervaring, zeker voor herhaling vatbaar ;-)

We hadden onze ‘blanke’ gasten gevraagd eten mee te brengen – maakte niet uit wat -, waarvan de hele groep (zo’n 30 man) kon eten. Het bleef tot vanavond een verrassing wat iedereen meebracht. En dat gaf een leuke dimensie aan het geheel.

Wij, als gastheer en –vrouw, hadden twee kratten frisdrank gekocht en met grote ijsblokken koud gelegd. Deze enorme ijsblokken zijn makkelijk in Mali te verkrijgen, voor weinig geld, omdat de bakkerijen dit door hun meel mengen. Ja, je leest het goed, ijs door het meel. Anders blijft dit niet goed en tast het de smaak van het (te bakken) brood aan.

Nederlandse vrienden / collega’s kwamen een paar uur eerder om de tuin mee in orde te maken. De zitmeubelen werden voor het gemak naar buiten verplaatst, wat kerstverlichting ter sfeer en ook de Holland vlaggetjes kwamen deze avond te voorschijn. Al met al, een simpel opgezet maar gezellig feest.

Vrienden namen gasten mee en ook kinderen waren er voldoende. Ook de pup van de buren had een kameraadje gevonden waarmee hij de hele avond onder de pannen was. Het feit dat het feest buiten was, gaf een gemoedelijk tintje mee aan het feest.

Aan het einde van de avond bleven we niet met veel etensresten zitten, alsof het van tevoren zo berekend was! Bij binnenkomst van de laatste gasten was er nog precies genoeg eten en konden we voor hen de laatste borden opwarmen. Geweldig als dit op deze manier kan!

We hebben deze avond afscheid kunnen nemen op een ontspannen manier. De verhuizing staat momenteel op dinsdag of woensdag a.s. gepland. Enigszins afhankelijk van onze snelheid van inpakken en het goed achterlaten van onze projecten hier in Bamako.

Toch valt het ons reuze mee wat we aan spullen verzameld hebben in de drie jaar dat we in Bamako, Mali zijn. Het huis leegruimen is dan ook geen grote opgave. Eenmaal in Koutiala hoop ik wat foto’s van huis en omgeving te publiceren. Mocht ik het spontaan vergeten, wijs me er dan gerust nog even op!

Voor nu, een goede zondag en week voor iedereen! Groeten uit een snel kouder wordend Mali!

Meer dan een apotheek

Mijn Congolese vriendin (kwam met malaria op het werk) – die nu tijdelijk voor ons in huis werkt – ‘inspireerde’ me een weblog over apotheken in Mali te schrijven. Een booming business kunnen we wel zeggen, heel anders opgezet dan we in NL / Europa gewend zijn.

Overigens, Aya is haar moeder en zus bezoeken in Ivoorkust, Guinee. Om deze reden hebben we tijdelijk iemand anders in huis. Daarnaast zal Aya niet met ons meeverhuizen naar Koutiala, omdat haar belangrijkste werk bij onze collega Carina ligt en niet bij ons ;-) We ondersteunden haar financieel, zodat ze zelf als het ware zendelinge in Mali kon zijn. Zij blijft voor onbepaalde tijd weg, om tot rust te komen en bij haar familie te zijn.

Terug naar de apotheken….Iedereen in Mali doet aan wat we noemen zelfmedicatie. Je kunt het bijna zo gek niet bedenken of je kunt het krijgen óf op straat, óf in de apotheken. Met alle gevaren van dien . De straatverkoop van medicijnen is schrikbarend hoog en ook gevaarlijk. Bij de apotheek krijg je vaak gedegen voorlichting, terwijl de verkopers op de straat weinig tot niets geven aan medisch advies. Simpelweg omdat ze ‘gewoon’ medicijnen verkopen en geen kennis hebben op dat vlak.

Van het weekend bij de apotheek – en ook op andere dagen, plaatsen – viel het me op dat er een keur aan dingen te koop is. Niet alleen medicijnen, maar ook geurvreters of simpelweg bodylotion. Ook voor babyvoeding etc. kun je naar de apotheek gaan.

Een goede apotheek geeft ook preventief advies, in de vorm van een mededelingenbord waarop een onderwerp behandeld wordt. Eigenlijk heel simpel, en indien je kunt lezen effectief. Afgelopen weekend viel mijn oog op een sticker met de tekst: “Voorkom malaria, slaap onder een geïmpregneerd muskietennet. Per twee minuten sterft er iemand a.g.v. malaria”.

Of de sticker het specifiek had over Mali, West-Afrika werd niet genoemd. Toch is het sterftecijfer a.g.v. malaria (vooral onder kinderen) schrikbarend hoog. Recent kwam een artikel uit over de inzet van de gemeenschap om malaria te lijf te gaan. Met als hoofdpunt: trek erop uit, ga de dorpen in om malaria te lijf te gaan. Wacht niet totdat mensen naar jou toe komen, want dat is vaak al (te) laat.

Het artikel noemde verder de volgende feiten:

• Jaarlijks overlijden twee tot drie miljoen mensen aan malaria. Negentig procent van de slachtoffers valt in Afrika, vooral onder kinderen (WHO, Unicef).
• De (hoge) kosten om een dokter te consulteren, geeft dat medische zorg voor veel mensen (met name in de dorpen) buiten bereik blijft.
• Heb je geld om medicijnen te kopen, dan wil dat nog niet zeggen dat je ook daadwerkelijk medicijnen in handen krijgt. De overheid dient de juiste (hoeveelheid) medicijnen te krijgen op de juiste plaats. Goed logistiek management (o.a. transport) schort daarbij nogal eens.

Om genoemde redenen is preventie zo noodzakelijk, in welke vorm en schaal dan ook. Wil je meer weten over de ziekte malaria in Mali? Lees dan verder op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Malaria.

Malaria is zeker een onderwerp wat we graag zouden behandelen in één van de korte gezondheidsvideo. Met daarbij in meest ideale zin ook de trek naar de omringende dorpen in Koutiala om de video te tonen.

40+ jaar Mali

Vanavond namen we afscheid van onze buren (Avant zendingwerkers), die na 40+ jaar in Mali te hebben gewerkt, weer huiswaarts keren. De avond was feestelijk aangekleed, al vergoot men uiteraard ook de nodige tranen.

Dankzij hen zijn we in 2004 – toen we naar Mali vertrokken – aan een huis gekomen. Eerst tijdelijk, maar later ‘voor vast’. De eerste drie maanden van ons verblijf in Mali, huurden we een compleet ingericht huis, van Avant zendingswerkers die met verlof waren.

Toen later bleek dat de betreffende werkers niet terug naar Mali zouden keren, bleven we wat langer in het huis. Om later naar een ander huisje op dezelfde compound te verhuizen. Anco en ik hebben het er nog regelmatig over, hoe goed het was om op deze betreffende compound te komen wonen. Helemaal in het begin zijn we met raad en daad bijgestaan.

Dat onze buren niet alleen voor ons klaar stonden werd vanavond duidelijk. De hele christelijke gemeenschap was bij elkaar gekomen, om hen van een warm afscheid te voorzien. Ook mochten we uit hun mond meer horen over de geschiedenis de afgelopen jaren van Mali.

Toen zij bijvoorbeeld naar Mali kwamen, was er ‘slechts’ één kerk(gemeenschap). Inmiddels zijn er meer dan 60. Ook waren zij belangrijke sleutelfiguren als het ging om de kennismaking met de Protestante zending en oprichting van kerken. Met hun pastorale en muzikale gaven hebben ze bekendheid gekregen door heel Bamako en daarbuiten.

Geliefd waren en zijn zij ook. Zendingsbreed hebben ze voor heel wat (jonge) mensen hun huis gastvrij opengesteld. En dat was te zien, het publiek om me heen bekijkend deze avond.

Zijzelf voerden ter afscheid een kort zangstuk op….waarin veel humor zat verweven. Met een lach blikten ze terug op de tijd dat ze eerste voet op Malinese bodem zetten. Met veel drama zetten ze het lied “Zolang het maar geen Afrika is” in (zie foto)…Met een knipoog naar de periode dat ze te horen kregen naar Mali te worden uitgezonden.

De tijd die voor hen ligt zal ‘anders’ worden, niet makkelijk. Ze gaan terug naar Canada en zullen van voor af aan moeten beginnen als het gaat om een huis, auto en andere benodigdheden. Ze zullen wel dicht(er)bij hun familie zijn. Hun zoon, die eerder een niertransplantatie heeft gehad, is weer onder ziekenhuis controle. En zal naar alle waarschijnlijk een nieuwe transplantatie moeten ondergaan.

Zowel hier als in Canada hebben vele mensen bewondering voor dit bijzondere echtpaar. Zij zijn voor velen een voorbeeld. Ik zal de gesprekken met mijn buurvrouw – en de raad die ik daarbij krijg – zeker missen! En de humoristische blik die beiden hebben op (de ernst van) het leven ;-)

Einde in zicht...

Wellicht een wat theatrale titel voor deze weblog…Maar ik ben nu eenmaal een periode van overdenken ingegaan….zo voor ons geplande vertrek naar Koutiala. De laatste keer dit, de laatste keer dat, we genieten nog even volop van de ‘goede dingen’ in Bamako.

We kregen gisteren een telefoontje uit Koutiala dat het huis goed vordert, zelfs nu we niet fysiek aanwezig zijn ;-) De woonkamer wordt gewit en de buitenplaats (een soort verlengstuk aan het huis voorzien van muskietengaas) wordt afgerond. Zodra we onze intrek nemen zullen we wat foto’s schieten en publiceren.

In Bamako wordt ons van verschillende kanten gevraagd of we naar onze verhuizing uitzien. Wat mij betreft een beetje ‘dubbel’, omdat we in de afgelopen drie jaar veel hebben opgebouwd hier in Bamako. Niet dat we Mali verlaten en Bamako + vrienden nooit meer zien, maar de fysieke afstand van 5 uur rijden is niet makkelijk te overbruggen. Met name voor onze Afrikaanse vrienden.

Vrienden en kerk zullen de ‘zaken’ zijn die we het meest zullen missen. Daarnaast kent Bamako ook haar gemakken waar we in Koutiala (toch meer dorps) geen toegang toe zullen hebben. Bamako, als hoofdstad, is dan ook geen reële afspiegeling van het algemene leven in Mali.

De komende drie weken zullen we druk zijn met het afronden en goed achterlaten van lopende projecten. Om die reden hebben we bijvoorbeeld vanochtend de jonge jongensgevangenis Bolle Mineurs bezocht. Het was tijd om een nieuw samenwerkingscontract te tekenen.

Het was goed om daar te zijn en op ontspannen wijze met de directeur te converseren. Hij is een goed opgeleide man, met veel (politiek) inzicht. Hij heeft ons veel geleerd in zo’n half uur over de geschiedenis van Mali. Zulke momenten zijn belangrijk om tijd voor te nemen. Het wordt altijd zeer gewaardeerd.

Voor de directeur en zijn mede- moslims is een ander einde in zicht. De Ramadan zal aan het einde van deze week worden gevierd. Tijdens het gesprek zagen we dat de directeur zelfs zijn speeksel niet doorslikte, als ‘uiting’ van zijn vastentijd. Deze maand van vasten is toch altijd fysiek weer zwaar, daarbij denkend aan met name de hitte / klamheid van deze tijd van het jaar.

Na onze verhuizing naar Koutiala zullen we al vrij spoedig op reis gaan. Met als bestemming: Guinée, de Hope Clinic. Anco hoopt daar de zonnepanelen uit te breiden en met internet verder aan de slag te gaan. Er zullen nog twee Nederlanders zijn op dat moment, dus dat wordt ‘gezellig’ ;-)

Voor die tijd hopen we ons te kunnen settelen en de hond te laten wennen aan zijn nieuwe omgeving. Op dit moment is hij nog ontwetend van de verandering die voor de deur staat. Het is goed om de zaken (nu vooral) per dag te bekijken.

Even terug op stek

We zijn weer even terug uit Koutiala…met de nadruk op even, omdat maandagnacht twee goede vrienden Bamako binnenvliegen. Ze gaan ons helpen bij het opknappen van ons toekomstige huisje in Koutiala. Echt geweldig vinden we dat!

Het virus dat rondwaaide op de conferentie heeft menig teamlid wat achterop gezet. Zelfs vandaag hebben sommigen onder ons nog te kampen met buik- en darmklachten. Voorlopig voor ons geen groep mensen bij elkaar met een airco die virussen rond circuleert ;-)

Bij thuiskomst werden we opgewacht door drie enorm gegroeide pups (zie foto). De tijd gaat aanbreken dat we afscheid van twee van hen moeten nemen. De derde blijft op de compound en wordt verzorgd door onze buren. Ben benieuwd hoe dat verloopt, als vader, moeder én zoon een tijdje op hetzelfde territorium rondrennen…

In Koutiala hebben we rustig aangedaan, omdat onze lichamen nog niet heel hard meewerkte bij het doen van ‘zwaarder’ werk. Anco is bezig geweest op de bijbelschool – opzet van een zonnesysteem - , terwijl Ewien met collega’s heeft gewerkt aan de Engelse ondertiteling van de videoclip over diarree.

Mensen in Koutiala (ziekenhuis) en de States (een dokter die enkele weken in Koutiala heeft gewerkt) staan te popelen op de laatste versie van de videoclip. Een collega, verpleegster vertelde dat het bijzonder is hoeveel kinderen ze nu behandeld en ziet voor diarree. Zo’n gezondheidsclip zal dan een goede hulp zijn bij het niet keer op keer vertellen hoe dit te voorkomen en hoe dit te behandelen.

Voor ons vertrek naar Koutiala volgende week hopen we een en ander rond te hebben, zodat we kunnen starten met het kopiëren van DVD’s…

Zoals genoemd zullen we zo’n acht dagen gaan klussen in Koutiala. De betreffende vrienden zijn kinderverpleegkundige en timmerman / manusje-van-alles. Zij zal in het ziekenhuis kunnen worden ingezet, terwijl hij – samen met Anco en anderen – aan de bouw van de keuken begint. O ja, Anco vertelt een ieder ook al dat 'de vrouwen' aan het verven worden gezet...

Veel Malinezen vragen ons keer op keer wanneer we nu precies naar Koutiala verhuizen. Op dit moment kunnen we volmondig zeggen: binnenkort, want er wordt aan ons huis gewerkt ;-) Zodra ons huisje klaar is, kunnen we gaan nadenken over inpakken. Het zal nog een hele klus worden om ons huis in Bamako leeg te maken, met name als het gaat om onze werk / logeerkamer. Iedereen glimlacht bij het zien van de vele technische spullen die Anco hierin weet op te stapelen.

Net als die goede, oude tijd zullen we maar zeggen….Ook in Den Haag had Anco er een handje van om één kamer volledig in beslag te nemen voor zijn ‘technisch spul’…Ik vrees dat het in Koutiala niet veel anders zal gaan in de (nabije) toekomst ;-)

Op kamp

Eerst maar even een update op mijn jeuk. Het gaat stukken beter, als gevolg van de medicijnen die ik voorgeschreven kreeg. Vandaag is de laatste dag dat ik deze moet slikken en dan hoop ik dat alle vlekken en jeuk weg zijn. Zo niet, dan ga ik morgen even terug naar de arts die me behandeld heeft.

Ik merkte vanochtend droog op dat ik – kijkend naar mezelf – in ieder geval niet meer na hoef te denken over een carrière als model (eenmaal terug in Nederland ;-) De vlekken zijn grotendeels weggetrokken, maar mijn benen – hier verschenen ze als laatste – zien er nog erg bijzonder uit. We zullen zien wat deze laatste medicijndag gaat brengen. Ben in ieder geval dankbaar dat ik weer wat nachten kon slapen.

Terug naar de titel van deze weblog. Twee weblogs geleden schreef ik over ons buurmeisje dat spontaan met ons mee naar de kerk ging. En de eventuele mogelijkheid om haar naar kinderkamp te laten gaan. Een en ander is gelukt – ze is deze week op kamp -, al ging het niet zonder slag of stoot.

Op zondag wilde ik, na de kerk, weer even bij haar familie langsgaan. Zei het niet dat mijn uitslag dit verhinderde. Moedig als het meisje zelf is, is ze met haar 11 jaar zelf naar de kerk gegaan. Vervolgens kwam ze bij ons langs thuis om te zien hoe het met me ging. Ze had in de kerk opgevangen dat ik ziek thuis lag. Bijzonder niet?

Heb haar film laten kijken, terwijl ik het grootste deel op bed lag. Ze vermaakte zich prima en zat helemaal in de film die ik voor haar had opgezet. Toen ik haar later vroeg of ze op kamp mocht van haar ouders, schudde ze bevestigend met haar hoofd.

Diezelfde avond echter bleek anderszins. Ze stond spontaan weer bij ons huis en probeerde me uit te leggen dat ik nu met haar mee moest naar haar vader en oom. Ik moest komen bevestigen dat er echt een kamp was en het meisje dit niet zelf had verzonnen.

Een korte blik richtend op mijn gehavende huid, besloot ik alles te bedekken, en met haar mee te gaan. Het bleek al snel dat vader en oom haar best erop wilde sturen, mits ze wisten wat het programma van de week precies was. Waar ze precies sliepen en wat ze mee moest nemen. De achterliggende vraag kwam niet geheel naar voren, maar het ging hen uiteraard ook om het christelijke gehalte.

Op dat moment besloot ik hen te zeggen dat ik morgenochtend terug kon komen met onze dominee. Hij draait tenslotte al jaren mee met zo'n kamp, terwijl ik er zelf nog nooit lijfelijk aanwezig ben geweest. Dat was goed zeiden ze, en daar lieten we het even bij.

De dominee een en ander uit laten leggen bleek een goede zet te zijn. Hij en de familie bleken uit dezelfde regio te komen en hadden een en ander gemeen. Na een uitleg over het kamp kreeg ons buurmeisje dan ook toestemming om mee te gaan. Inmiddels was het 11 uur in de ochtend, terwijl het kamp om 13 uur van start zou gaan. Ruim op tijd dus voor Malinese begrippen ;-) Ben benieuwd hoe zo'n eerste kampervaring bevalt.

Op Afrikaanse wijze

Allereerst even een update op de pups. De kleinste doet het steeds beter, al blijft hij nog wel erg klein vergeleken bij z'n snel groter wordende broers. We blijven hem voorlopig dus nog wel even bijvoeren, naast de moedermelk die hij nu ook weer tot zich neemt.

De jeugdconferentie (zie vorige weblog) is gisteren officieel van start gegaan. Er was nog heel wat consternatie voor de start. De President was uitgenodigd, maar kwam uiteindelijk niet. Tot op het laatste moment werd de locatie van de 'grote opening' gewijzigd. Heel wat dingen waren op z'n Afrikaans geregeld ;-) soms ter irritatie van andere Afrikanen.

Ondanks alle te nemen hindernissen was en is het goed om zoveel jeugd bij elkaar te zien uit verschillende landen. Tot onze vreugde kwamen we onze vriend Elio ook weer tegen, die vanuit Burkina bij ons vorig jaar stage kwam lopen. Het was goed om hem weer te zien en te horen dat hij het goed maakte.

Langzaamaan hoorden we de verhalen achter de tot nu toe toch wel slecht georganiseerde conferentie. Op het laatste moment was besloten om de conferentie toch door te laten gaan, waardoor een 'onervaren' commissie pas eind juni in werking was gezet. De vorige commissie (daterend uit 1994) had geen draaiboek achtergelaten, zelfs geen enkele geschreven notitie.

Toch is alles niet hieraan toe te schrijven. Veel dingen gingen op het laatst nog fout, als gevolg van traagheid? Slechte organisatoren? Zo kreeg men op de dag van de opening door dat de hoofdspreker niet zou komen. Dit zou hij drie weken geleden hebben gemeld, maar dit bericht was nog niet geheel doorgedrongen ;-) Toch wel een grote fout, als hij de belangrijkste 'teaching' voor de jongeren zou verzorgen. En een vervangende hoofdspreker trek je niet zo even uit een hoed.

We hopen maar dat de Malinese jeugd van gemaakte fouten wil leren... De jeugd heeft – ondanks klagerijen soms – lol met elkaar en geniet waar mogelijk. Dat hun harten ook mogen worden aangeraakt om hun jeugdgenoten te bereiken.

Iets heel anders, maar wel van Malinese makelij ;-) Afgelopen zaterdag werd ik aangesproken door een van de buurtmeisjes. Ze vertelde me dat ze zondagochtend bij ons op bezoek kwam. Ik zei op mijn beurt dat dat niet echt kon, omdat we dan naar de kerk gaan. OK, reageerde ze, dan ga ik met jullie mee.

In de hoop dat ze dit met haar ouders zou bespreken, ze is 11 jaar, zei ik dat dat goed was als ze klaarstond als we langskwamen. Dat stond ze niet, maar wel een minuut later nadat haar zus haar snel had geroepen.

In onze kerk heb ik haar naar de kinderdienst gebracht waar ze, hoewel ze eerst even angstig keek, graag wilde blijven. Toen we terug naar huis reden zei ze dat ze het erg leuk had gevonden en volgende week weer mee wilde.

Sja, bedacht ik, dan moet ik eerst even kennis maken met de ouders. Dat heb ik dus met knikkende knieën gedaan ;-) Ik zag die dag niet alleen haar ouders, maar ook de hele verdere familie. Bij iedereen even zitten, praten, lachen om mijn Bambara. Haar vader zei dat ze met ons meemocht, zolang ze geen christen wordt. Luchtig merkte ik op dat dat niet aan ons is...en liet het er op dat moment bij.

Toch is een en ander best lastig. Voor raad hoe een en ander verder aan te pakken, keren we ons tot onze gemeente. Mijn plan is om deze week nog een keer terug te gaan naar haar ouders met onze jeugdleider om toestemming te vragen voor haar om mee te gaan op een kinderkamp. We zullen zien wat deze week gaat brengen ;-)

Stelen om te overleven

Deze week kregen we te horen dat Anco's beste Malinese vriend niet meer in Mali wil werken. Oorzaak: corruptie die hem eerlijk werken onmogelijk maakt. Hij vertelde ons dat Mali hem nodig heeft, maar niet de Malinezen. Hierbij lettend op het nuance-verschil.

Deze aankondiging viel enigszins rauw op ons dak. Des te meer omdat we hem nog als ' hoop voor de toekomst van Mali' zagen. Als hij de druk (van corruptie en andere invloeden) al niet 'aankan', wie dan wel? Tegelijkertijd begrijpen we zijn beslissing en zien we zelf ook dat de corruptie meer en meer toeneemt en daarmee ook de onvrede.

De rijken worden rijker en de armen armer. Teveel ontwikkelingsgeld blijft aan de strijkstok hangen en er is vrijwel niemand die hier actief iets tegen doet. Met als gevolg: toenemende en wijd verspreidere corruptie door heel Mali. En slechts individuen die hiermee hun zakken spekken.

Op sommige dagen worden we daar wel eens moedeloos van en lijkt onze hoop voor Mali in de grond te zakken. Toch willen we ons daar niet in vastbijten en moedigen we elkaar aan de kleine, goede dingen in het leven van vrienden om ons heen te zien. Ook de jeugd in onze kerk maakt zich sterk voor een beter Mali. Onder het motto: verander Mali, begin bij jezelf.

Daarnaast moet je ook blijven beseffen dat deze praktijken zich ook in Nederland / Europa voordoen, zei het in een andere, soms meer verborgen vorm.

Al met al zullen we – als Anco's vriend elders een baan vindt – hem wel enorm gaan missen. Hij is een handige schakel in het regelen van allerlei (culturele) zaken en dient daarbij ook als een eerlijk en transparant klankbord voor ons. Hij is een van de weinige Malinezen die letterlijk alles durft te zeggen. Hij zou een goede Nederlander zijn ;-)

Hoe een en ander af gaat lopen is nog niet bekend. We hebben goede hoop dat hij alsnog een andere baan in Mali vindt, omdat het land mensen zoals hij hard nodig heeft. Ook in Bamako zien we het tij keren. Steeds meer mensen komen naar de (hoofd)stad en vinden daar niet wat ze zoeken: werk, rijkdom, een doel om te leven. Zodra er maar voldoende mensen ontevreden zijn / raken over de situatie, politiek van het land, kan verandering worden ingezet.

Zelf geloven we dat de groei van het aantal christenen het land ten goede komt. Dat zien we in buurland Burkina Faso, waar 10% christen is. Om die reden blijven we dan ook getuigen over het hoe en waarom we in Mali zijn.

Maliwood

De rust is enigszins teruggekeerd, na het intensieve filmen de afgelopen dagen. Heb gemerkt dat het meer van me vroeg (geestelijk en lichamelijk) dan ik vooraf had kunnen bedenken. Je bent toch intensief bezig in een andere taal, buiten in de zon en het werk achter de schermen (zie foto). Toch vond ik de samenwerking – als eerder gezegd – met de ‘cast’ een geweldige ervaring. Nu het editen van de film nog ;-)

Dat men in Mali niet alles kan doen en zeggen zagen we de afgelopen week in het nieuws. Meerdere journalisten en een leraar zijn door de rechter berecht, wegens het beledigen van de president. De leraar had zijn leerlingen opdracht gegeven een essay te schrijven over een fictieve president en zijn maitresse.

Hier achterkomend werd de betreffende man berecht tot 2 maanden celstraf. De journalist die erover schreef kreeg (ik meen) 12 dagen cel. Protesterende journalisten die het verhaal overnamen, kwamen er met een scherpe waarschuwing af.

Dit zette ons even stil bij het feit dat we in een tolerant land mogen leven, maar dat niet alles geoorloofd is. Een educatieve video over taboe-ziekten in Afrika is dan ook ‘verboden gebied’. Een aan het ziekenhuis verbonden advocaat heeft een ieder strikt verboden hierover ook maar te schrijven, of cijfers te noemen / naar buiten te brengen.

Momenteel bevinden we ons nog steeds in Koutiala, wegens het werk van Anco dat moet worden afgerond. Hij is een internetantenne aan het lassen, om een collega-organisatie 2 weken van internet te voorzien. Voor hen vindt namelijk een belangrijke conferentie plaats, met gasten van buiten.

Persoonlijk vinden we het niet zo erg om buiten Bamako te zijn, omdat vandaag en morgen een nationale staking is uitgeroepen. De overheidsambtenaren willen aan de nieuwe regering laten zien dat ze macht hebben en niet zomaar met alles in zullen stemmen. Om dit te bekrachtigen leggen ze hun werk neer.

Daarnaast kent Bamako (als groeiende hoofdstad) meer en meer electriciteitsproblemen. De verschillende buurten kennen dan ook dagdelen waarop er geen stroom is. Iets wat nog niet eerder is voorgekomen in de tijd dat we in Bamako wonen. Het tekort aan regenwater tot nu toe is hier de oorzaak van. De stuwdam die electriciteit moet opwekken werkt hierdoor niet op volle kracht. Gevolg: tijdelijke energie-opheffingen.

Donderdag hopen we beiden weer richting Bamako te gaan, om daar nog een paar dagen van huis en haard te genieten. Zondag doen we een ander land aan, Gambia, al ontpoppen we ons dan als toeristen. We hopen van zon, zee en strand te genieten tijdens een vakantie van twee weken.

O ja, de naam van deze weblog? In het kader van onze opstartende filmactiviteiten hebben we in een gekke bui een naam gekozen: Maliwood productions. Of we dit daadwerkelijk gaan gebruiken in de toekomst staat nog niet vast, maar het verzintraject was al plezierig om door te lopen ;-)

Sociale controle

Grappig hoe sommige dingen werken hier in Mali, Bamako...Morgen ben ik namelijk jarig (jawel, 33 jaar)...en om dit duidelijk te maken aan mijn geliefde man begon ik vorige week al te zeggen dat ik dus morgen jarig ben ;-) Met als doel: het kopen van cadeaus hier in Bamako of elders. Niet een al te makkelijke opgave overigens.

Bleek hij nu zaterdag uitgezocht te hebben om deze taak te volbrengen, mij zeggend dat hij naar onze kerk ging om een klusje te klaren. Het grappige is dat op deze dag de electriciteit de hele tijd al instabiel was: aan, uit, aan, uit etc. Waardoor een jeugdmiddag in onze kerk enkele uren in duigen viel en ik hier jongeren aan de poort had om te vragen of Anco een oplossing had.

Om een lang verhaal kort te maken...Eén van de jongeren belde mij om te vragen waar Anco was. Hmm, hoe bedoel je waar Anco is? Hij is net 10 minuten geleden naar de kerk gereden etc, etc. Ja, ja gesnapt zeg maar, bij het stiekum cadeaus kopen van zijn bijna jarige vrouw ;-) Hoezo sociale controle (in de positieve zin van het woord)?

Later die middag kwam Anco dan ook thuis (grumbel, grumbel) en zei dat hij nog niet eens een uurtje ongezien iets alleen kon doen. Die avond kreeg ik al een cadeau, terwijl ik nog niet eens jarig was. Heel praktisch en handig: een patatsnijder. ‘k Geloof dat de onderliggende boodschap duidelijk was...laten we vanavond patat bakken en dat hebben we dan ook gedaan.

Vanochtend heb ik (voor wat mij betreft) mijn laatste Bambara examen afgelegd. Ik haalde 85 van de 102 punten. Niet de beste score die ik wilde, maar goed genoeg. Tijdens een test – ‘t moeten de zenuwen zijn – maak ik, achteraf gezien, altijd domme fouten. Maar goed, niemand is perfect toch?

Morgen gaan we voor een paar dagen naar Koutiala. De 6e juni vindt er een belangrijke bespreking plaats op de bijbelschool Bethel. Worldvision is namelijk geïnteresseerd in het op te zetten energieproject aldaar en komt met delegatie kijken en praten. Spannend wel!

Ikzelf ga nog voorbereidingen treffen voor onze eerste video-opnames (gepland zo rond) eind juni 2007. Dit keer gaat een Malinese dominee mee om locaties, ‘acteurs’ etc te bekijken / bespreken. In de hoop dat het drukke werkschema van het ziekenhuis een en ander toelaat.

Na onze terugkomst in Bamako zal Anco, DV, naar Guinee (de Hope clinic) afreizen om technische ondersteuning te verlenen. Het was de bedoeling dat ik ook mee zou gaan, maar zie hiervan af wegens andere prioriteiten in Mali. Naar alle waarschijnlijkheid reist nu een collega mee, omdat de reis te lang is om alleen af te leggen. Ook wil hij dit ziekenhuis graag een keer zien.

Wereldgebedsdag 2007

Bijzonder was het om met zo'n 3.000 - meest Afrikaanse - christenen samen te komen op de Wereldgebedsdag afgelopen Pinksterzondag. Voor deze gelegenheid wordt elk jaar een cultureel centrum afgehuurd in het hartje van Bamako. Dit jaar, aldus mijn buurman, was de zaal voor het eerst geheel gevuld. Zweten was het wel, maar dat leek niemand echt te deren...

Op deze bijzondere zondag wordt er over de hele wereld gebeden. In Mali werd bijvoorbeeld gedankt voor het rustige verloop van de Presidentsverkiezingen, het bespaard blijven van de vogelgriep, het openlijk christen kunnen zijn in een overwegend Moslimland en de momenteel relatieve vrede in buurland Guinée.

Ook werd er voor de regering van het land gebeden, de afname van corruptie op hoog niveau en de strijd die gevoerd wordt door het christelijke hoofdkantoor om een stuk land te mogen kopen. Ook Europa, en dan met name Israel werd niet vergeten in de gebeden. En dan is dit slechts een heel kleine selectie uit de vele opgezonden gebedspunten. Op zo'n middag werd voor Afrikaanse begrippen ;-) systematisch 'gewerkt'. Je werd als het ware in kolommen ingedeeld die dan weer verschillende onderwerpen voor rekening (gebed) namen.

Zo nu en dan opende ik mijn ogen om om me heen te kijken en te luisteren naar het geroezemoes van vele stemmen. Ik voelde me dan bevoorrecht om op deze plek aanwezig te zijn, ook al voelde ik me die dag niet 100% ;-) De Pinksterochtend hadden we een goede dienst in onze eigen gemeente gehad, waarin men werd opgeroepen om massaal naar eerdergenoemde gebedsmiddag te gaan.

Het feit dat er relatief zo 'weinig' mensen tot geloof komen in Mali, aldus onze voorganger, komt deels door de angst van de christenen in Mali om Jezus daadwerkelijk na te volgen, van Hem te getuigen door de Geest. Dat was duidelijke taal en zeker ook de realiteit in Mali. Daarbij ook hand in eigen boezem stekend.

Er zijn vele verhalen elke week weer van dorpelingen die tot geloof komen, komen te overlijden en dan aan hun lot worden overgelaten door de rest van het dorp. Men zit dan letterlijk te wachten op 'de christenen' die zich maar moeten ontfermen over hun dode broeder of en zuster. Deze christen (vaak een dominee) moet dan vaak van ver komen, uit de stad, en kan op deze manier een getuigenis zijn. Toch is deze isolatie van familie en gemeenschap de angst van vele Moslims die interesse in het christelijk geloof tonen. Helemaal in een groepsgeoriënteerde maatschappij.

Toch zien we de blijdschap onder (pasbekeerde) christenen en de verandering in hun leven. Daar gaat – in het dagelijks leven - een echt getuigenis van uit. Angst voor (met name) het hiernamaals zet zich om in zekerheid over het leven.

Op de gebedsmiddag dwaalde mijn gedachten ook veelvuldig af naar Nederland. Waar op dit moment onze jonge schoonzus, net bevallen van een dochter, op het IC ligt. Een hersenbloeding in de kleine hersenen gooide haar leven van de een op de andere dag om. In vertrouwen brengen we haar in gebed bij onze Geneesheer, Heer over hemel en aarde. Want één ding is zeker: God is een God van wonderen, daar kunnen we ook hier in Mali niet omheen. Hij heeft de toekomst in Zijn hand, Zijn plannen falen niet. Dat geeft vertrouwen, hoop om door te gaan.

Money matters

Het is een van mijn laatste dagen op kantoor vandaag. Het is eigenlijk een vrije dag vandaag, maar omdat het een van de laatste keren is ben ik toch maar naar kantoor gegaan. Met de gedachte dat ik rustig dingen zou kunnen afmaken...Hmm, tot nu toe is er alweer voldoende aanloop, dus of mijn plannen werkelijkheid worden vandaag moet nog worden bezien ;-)

Het is vaak alsof Malinezen een neus hebben voor waar je bent of niet bent. Ook nu krijgt men al snel door dat de ‘financiele vrouw’ op het CAMA-kantoor is. Opeens ben ik door deze taak in achting gestegen (in positieve zin), omdat ik de centen beheer. Laten ze nu nog niet altijd doorhebben dat ik niets kan uitgeven zonder akkoord van onze directeur ;-)

Laatstgenoemde vertrekt volgende week woensdag al richting Amerika, voor zijn verlof. Het is ongelooflijk hoe snel de tijd is omgevlogen de laatste maanden. Als team zullen we hem en zijn vrouw bijzonder gaan missen. Hij heeft zowel de gave van administratie als het benaderen, aanhoren van mensen, Amerikaan, Europeaan of Afrikaan. In alles sprak zijn liefde voor Afrika.

Voor ons, als veld, gaat dan ook een overgangsperiode van start. De voor een jaar aangestelde collega / interim directeur komt half juli terug van verlof. Hij zal met name in Koutiala gaan wonen en werken, gedeeltelijk in Bamako. Geen makkelijke zaak als ik bedenk hoeveel aanloop er gedurende een week naar het kantoor in Bamako is. Het zal voor alle partijen aanpassingen vragen.

Voor Westerlingen blijft het een uitdaging om in Afrika met geld om te gaan. Onze gedachten over geld en eerlijkheid in deze zaak liggen ver uiteen. Op dit moment ben ik een boek aan het lezen (Afrikaanse vrienden en geldzaken) om beter te begrijpen waarom Afrikanen doen wat ze doen.

We zien zoveel in onze ogen ‘oneerlijke dingen’ om ons heen gebeuren, die naar de mening van een Afrikaan niet per sé oneerlijk hoeven te zijn. Denk je op dit vlak enigszins je mening te hebben gevormd, doet zich weer een geheel andere situatie voor die je voorheen nog niet kende. De solidariteit rondom geld en het delen ervan (zelfs als het niet je persoonlijk geld is) levert menig hoofdbrekens op.

Onze computerleraar bijvoorbeeld gisteren had problemen met z’n (net nieuwe) motor. Hij naar de dichstbijzijnde reparateur (mensen die hij kende) om te weten te komen wat er mis was. Hijzelf heeft namelijk geen verstand van motors, net als ik ;-) Blijken ze hem te vertellen dat het echt een ‘groot probleem’ is, laten hem hiervoor een half dagloon betalen....en wat blijkt als hij bij ons aankomt? Anco kijkt ernaar en het enige wat mis blijkt te zijn is: een schroefje dat niet goed vast zit in de carburateur.

Het woord bandieten komt dan op in onze gedachten, bedrog. En dan gaat het hier om nog een relatief klein bedrag. In het groot komt dit echter ook voor. Toch blijkt de gemiddelde Afrikaan dit niet altijd zo op te vatten. Men is hier solidair naar elkaar, waar wij het als oneerlijkheid omschrijven. Wij kijken naar de lange termijn en de gevolgen die corruptie hebben voor de ontwikkeling van het land, waar zij veelal kijken naar de problemen van alledag.

Niet geheel onbegrijpelijk overigens, in een maatschappij waar het al moeilijk genoeg is voor velen om de dagelijks eten op tafel te krijgen voor het gezin. We blijven dan ook iedere dag bijleren, ook op het gebied van geldzaken ;-)

Ode aan de moeder

Moederdag....Het begrip moeder krijgt in Afrikaanse context een ander licht. Overal om ons heen zien we moeders. Traditionele moeders, jonge moeders, oude moeders, hardwerkende moeders met een baby op hun rug...en ga zo maar door. Eén ding is zeker: het is hier een stuk normaler dan in Europa om moeder te zijn. Vrouwen krijgen dan ook, aldus de statistieken, gemiddeld 7,4 kind / moeder.

Een vrouw zonder kinderen is vreemd. En dan gaat het vaak niet eens alleen om een ‘getrouwde’ vrouw. Helaas zou ik soms zeggen, want er zijn heel wat piepjonge moeders die zonder man achterblijven, met een (ongewenst) kind. De school niet afgemaakt, te vroeg voor haar leeftijd volwassen / moeder geworden.

Het leven van vrouwen in Mali is niet makkelijk. We grappen wel eens onder elkaar: waar de vrouw (met kind) de hele dag werkt, zit de man langs de weg thee te drinken. Maar echt grappig is dit natuurlijk niet. Het zijn de vrouwen over het algemeen waarop de economie draait. Zou dit wegvallen dan ziet het er (nog) slecht(er) uit voor een land als Mali.

De kinderen vormen het middelpunt van de samenleving en dat is mooi om te zien. Ze zijn als het ware ‘algemeen goed’ en het is dan ook de sociale cirkel die de opvoeding voor hen op zich neemt. Ook de mannen smelten vaak weg bij het zien van een kind. Er gaat geen dag voorbij of ik zie een lach verschijnen op iemands gezicht, bij het zien of aanraken van een kind. Kinderen zijn ontwapend, ze zijn geliefd!

Om die simpele reden geeft het moederschap dan ook status. Het maakt je tot iemand in deze relationele maatschappij. Uiteraard heeft dit mooie, toch wel bijbelse beeld, ook een keerzijde. Voor een modaal gezin (vanwege de grote schare kinderen) in Mali is het niet makkelijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Een kind gaat niet per definitie naar school. Waardoor de kans op het vinden van een goede baan afneemt, tegelijk met een goede kostwinner voor de familie (cirkel is rond).

De herkozen president van Mali heeft belooft 50.000 banen te creëren voor de jeugd. Een mooi / goed streven, maar moeilijk te realiseren in de praktijk. De onrust neemt toe in een land waar meer dan 50% 20 jaar of jonger is. En waar de populatie in het algemeen groeit als kool.

Toch leren we hier in Mali veel als het gaat om zaken die we in het Westen dreigen te verliezen: familieband, sociale netwerk, algemene zorg voor kinderen = toekomst, de groep voor het individu...

Wij dreigen dan ook vaak vanuit het Westen alleen de donkere kanten van Afrika te zien (armoede, werkeloosheid, honger, etc), waardoor we de zonnige kanten uit het oog verliezen.

Het is dan ook een voorrecht om hier te mogen zijn en zoveel meer lessen van de Afrikanen te mogen leren, dan (wat we wellicht in het begin vooral dachten) andersom. Wij mogen hen verschillende stukken onderwijs aanbieden (groot goed in het Westen, vergankelijk), waar zij ons lessen leren van alledag (onvergankelijk)...Vandaar deze ode aan de moeders van Afrika.

Vanuit Afrika een warme Moederdag toegewenst! ;-)

Stressfactor nr. 1!

Op weg naar kantoor besloot ik deze weblog te wijden aan mijn stressfactor nr. 1 in Mali: het verkeer! Helemaal toen ik besefte de route naar kantoor maar liefst 4 x te moeten rijden vanochtend, omdat ik mijn sleutel vergat. Laat er nu, net voor kantoor, bijna een baby onder mijn wielen lopen...doodeng. De tweede keer was de moeder gelukkig meer alert ;-)

Laat ik eens trachten onder woorden te brengen wat er zo tijdens een rit van huis naar kantoor (en andersom) op mijn pad komt....Het blijft een poging uiteraard, want dit is iets wat je zelf moet ervaren wil je begrijpen hoe een en ander in z’n werk gaat.

Bij het verlaten van onze compound ben ik direct alert. De brommertjes vliegen je om de oren, zodra je de poort verlaat. Laten nu met name de brommertjes (althans hun eigenaren dan ;-) kris kras overal doorheen rijden zonder te kijken of een en ander wel kan. Spiegels? Nergens voor nodig...Alleen wat voor me gebeurd is toch belangrijk? Het is zelfs zo dat een vriendin me vertelde dat haar bewaker de spiegels er linea recta afhaalde, want die had je toch niet nodig (huh?)...

Brommertjes dus...overal tussendoor, langs, achter en voor je auto op de gekste momenten. En dan hebben we het nog niet eens over de voetgangers die proberen het publieke transport nog net te halen. Het werkt hier niet echt op tijden, dus je moet rennen om je ‘bus (sotrama)’ te halen. Met alle gevolgen vandien. Hoe vaak er niet opeens iemand uit het niets begint over te rennen, tussen de auto’s door, het is niet te tellen...

En dan de koeien en geiten die zelf hun weg proberen te vinden (zie foto)...Altijd weer een raar gezicht. Helemaal als we ontdekken dat er geen eigenaar bij loopt, terwijl het toch geldschatten zijn die zomaar dreigen onder de wielen te lopen.

Kinderen vormen echter nog mijn grootste angstbron. Met hele hordes (klein en groot) lopen ze langs de weg, steken ineens over of rijden met hun fiets naar het midden van de weg. Spontane hartkloppingen krijg ik ervan. Helemaal als ik bedenk dat de moeders er vaak of niet bij zijn om ze te vergezellen ofdat ze gewoon net zo onoplettend zijn.

De inmense hitte nu helpt ook niet mee. Het lijkt wel of iedereen minder oplettend is en bijna slapend (zwieberend) op zijn motor zit. Ook ik merkte het zelf vanochtend. Had niet genoeg thee (cafeïne) binnengekregen, waardoor ik niet helemaal helder uit mijn ogen keek. Heb voor, tijdens en na veel gebeden voor de reis (3 keer in totaal!)...

Met name in het verkeer komt de fatalistische houding weer naar boven bij de Malinezen. Waar wij ‘eigen verantwoordelijkheid nemen’ aan onze kinderen leren, is het in Mali meer ‘de wil van God’ die je wel of niet veilig thuisbrengt.

Ook ons team in Mali blijft niet gespaard voor ongelukken. De afgelopen weken is ons team opgeschrikt door een ongeluk, met dodelijke afloop. Een meisje van 9 dat ineens de weg overstak, daarbij de handen van haar vriendinnen loslatend. Een tragisch ongeluk, waarvan ons teamlid nog steeds kapot is. Het ongeluk speelt zich keer op keer af voor zijn ogen, wat ging er mis? In zijn geval was er niets te ‘verwijten’ van zijn kant, maar dat blijft moeilijk te verkroppen.

En de familie? Die reageerde erg Malinees. Het was Gods wil, deze dingen gebeuren nu eenmaal in het leven. Bizar vind ik het elke keer weer hoe ‘niet overstuur’ familie, betrokkenen op een dode reageren. Alsof ze door zich minder te laten gaan de pijn minder zullen voelen...Volgens mijn eigen invulling dan ;-)

Ik dank God iedere dag weer dat ik veilig thuis ben gekomen, zonder iets of iemand te hebben geraakt.

Roerige tijden

Onze tijd in Sofara Ba (zie foto hierboven) was heet, maar goed. Het heeft ons een goed beeld gegeven van het evangelisatiewerk dat onze collega’s ‘naleven’ in een traditioneel Bozo-dorp als Sofara Ba. Daar lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan en is er buiten vissen, warmte, modder, mobiele telefoons, …weinig om je mee bezig te houden ;-)

De Bozos staan bekend als vissers die trots zijn op hun behoud van cultuur en levensgewoonten. De eerste Bozo die, om in zijn levensbehoud te voorzien, afstapt van het vissen moet nog gevonden worden. Deze trotse houding maakt hen ook in sommige opzichten onbenaderbaar, niet makkelijk om mee te leven.

Het was dan ook bijzonder om te zien en te filmen hoe onze collega’s hun leven leven in een dorp als Sofara Ba. Zo’n vissersdorpje aan het water levert prachtige videobeelden op. De nachten waren extreem warm (er is geen elektriciteit) en daardoor kort. We werden wakker gehouden door het mannen kikkerkoor dat op zoek was naar ‘de ideale vrouw’. En dat lieten ze uit volle borst horen ;-)

Tijdens ons verblijf hebben we wederom een nieuwe culturele ervaring opgedaan. Meer dan één om eerlijk te zijn. De zondagsdienst veranderde van kerkdienst in begrafenis, omdat een van de gelovigen de avond / nacht ervoor was overleden. Deze man was slechts 35 jaar en al jaren ziek.

Tijdens de kerkdienst werd het lichaam – gewikkeld in kleden en matrassen – binnengebracht en op het podium neergelegd. Dit ging zo klungelig en niet zonder stunten dat ik in gedachte het lichaam al ter aarde zag vallen. Gelukkig gebeurde dit niet!

Nadat het lichaam was neergelegd werd er een korte speech gehouden en zong men verschillende christelijke liederen. Vervolgens werd het lichaam, vergezeld door een grote groep mensen, naar de begraafplaats gebracht. In Mali – en helemaal nu in de hete tijd – gaat er geen tijd verloren met het begraven van de doden. Nog dezelfde dag dat iemand overlijdt wordt hij / zij, indien mogelijk, begraven.
Bij zo’n gelegenheid als deze valt het ons iedere keer weer op hoe veel hoopvoller de begrafenissen zijn bij de christenen dan bij de moslim Malinezen.

In Sevare (stadje dichtbij Sofara Ba) werden we, tijdens het diner, ingewijd in de raadselen der (komende) Presidentsverkiezingen. In naam heeft Mali democratische verkiezingen, maar in de praktijk blijft daar weinig van over.

Er worden fictieve of dubbele namen opgevoerd, intimidatie in verschillende vormen vindt plaats. Wanneer een Malinese inwoner geen identiteitskaart heeft, moet hij door middel van twee getuigen aantonen dat hij de persoon die hij zegt te zijn. Klaarblijkelijk staan er getuigen bij de deur van een stemlokaal om voor geld te getuigen. En niet alleen voor één persoon in het algemeen ;-)

Het beloven dan ook hectische weken te worden voor de verkiezingen die plaatsvinden op zondag 29 april 2007. Eén van de gemeenteleden in Sevare noemde zelfs dat het zal gaan ‘opwarmen’ (Malinese uitdrukking) tijdens deze verkiezingen. Er wordt dan ook veel gebeden in de kerken voor een totale ommezwaai van het corrupte regeringsstelsel zodat eerlijke verkiezingen dit jaar mogen plaatsvinden.

Opkomende stadsmentaliteit

Las op internet dat de Nederlandse jeugd massaal wil emigreren. Onder het mom van: Nederlandse jeugd heeft meer met cola dan klompen. Na hierover even te hebben nagedacht, dacht ik: ja, zou je eigenlijk ook wel van de Malinese jeugd kunnen zeggen. Dan zou de volgende uitspraak wellicht toepasselijker zijn: Malinese jeugd heeft meer met cola dan Malinese tradities.

Heb er al eerder in weblogs over geschreven: het verlangen van de jeugd om hun land te ontvluchten….Weg uit de armoede, de werkeloosheid en de uitzichtloosheid. Waarbij het beeld van de trek naar het Westen gelijk staat aan: voldoende werk, geld en toegang tot dingen die men hier niet kan krijgen.

Wellicht niet geheel onterecht, behalve dat de jeugd hierbij denkt dat alles ‘zo komt aanwaaien’ en vergeet dat hiermee (veel) geld gemoeid gaat. Al filosoferend op een terrasje bespraken een vriendin (die binnenkort terug naar NL gaat) en ik onze ervaringen met Bamako, Mali. Zo’n tweede termijn in hetzelfde land ga je dingen anders zien, begin je je eigen mening te vormen over bepaalde dingen.

Interessant vond ik het wel wat deze vriendin over de stad Bamako zei. Zij heeft er al heel wat jaartjes meer op zitten dan wij, dus heeft recht van spreken ;-) Met name de laatste twee jaar heeft zij dingen zien veranderen. Bars, disco’s schieten als paddestoelen uit de grond. De bevolkingsgroei neemt grootste vormen aan, zij het door geboorte en/of door trek vanaf het platteland.

Een en ander uit zich bijvoorbeeld in het steeds chaotischer wordende verkeer…het lijkt wel of elk gezinslid tegenwoordig over een brommertje beschikt. In minder materiëlistische zin merkten we beiden op dat er een mentaliteitsverandering plaatsvindt. Met name zichtbaar onder de (ook hier) dynamische en meer willende jeugd.

De jeugd wil (over het algemeen) alles, maar wil er niets voor hoeven doen. Waarbij het fatalistische karakter van een moslimland als Mali daar nog een schepje bovenop doet. Het ligt tenslotte toch allemaal in Gods hand (zal ik overigens niet ontkennen ;-), waardoor een passieve houding (ben ik het niet mee eens ;-) geoorloofd is.

Mijn vriendin zag het grootste toekomstige probleem toch wel in die explosieve bevolkingsgroei. Helemaal in de stad, Bamako dus. Meer dan 65% liet ik me vertellen is 20 jaar of jonger. Hoe krijgen die allen werk? En hoe houdt ‘men’ deze groep tevreden? Een eenvoudig antwoord hierop is niet te geven. Helemaal niet in een land als Mali, waar de kloof tussen allerarmst en rijk steeds groter wordt.

Een plasticvrij Mali zou dan in onze ogen praktisch meer haalbaar zijn. Al zouden we beiden Mali dan niet meer herkennen…;-)

p.s.
Deze overpeinzingen kwamen naar boven met het oog op de komende presidentsverkiezingen hier in Mali eind april 2007.

Opéra du Sahel

Van tijd tot tijd blijven we ons verbazen in Mali / Bamako. Dit weekend vond de ‘grande première’ van een grootste opera plaats in Bamako, genaamd de “Opéra du Sahel”…Ook wij kregen de mogelijkheid om de opera bij te wonen. Het was een geslaagde, maar vooral culturele avond.

Het hart van de opera is een klassiek, Afrikaans verhaal. De opera vertelt het verhaal van de vrouw Bintou Were, die samen met een groep mannen door de Sahel richting Europa trekt. Allen moeten fysieke ontberingen doorstaan, en meerdere mannen claimen de vader te zijn van het kind dat de vrouw in haar buik draagt. Hoe dichter de groep de grens met Europa nadert, hoe meer de vraag zich aandient waar het kind zal opgroeien: in Afrika of in Europa.

Ook wij worden met regelmaat geconfronteerd met Malinezen die denken dat in Europa / Nederland het geld en de banen voor het oprapen liggen. In hun redenering keren tenslotte de Malinezen die daadwerkelijk naar Frankrijk en elders vertrekken niet meer terug. Conclusie: het moet er wel beter zijn! Nou, wij hebben tijdens onze taalstudie andere dingen gezien. Flats met honderden Afrikanen / Malinezen bij elkaar, waarvan een klein deel inkomen binnenbracht om de hele groep te voeden. Niets beter, eerder ongelukkiger. Maar ja, de schaamte om terug te keren met lege handen houdt velen tegen.

Het verhaal van de opera was dan ook op feiten gebaseerd. Gestoken in een heel eigen, Afrikaans jasje. Een genot om naar te kijken en te luisteren vond ik zelf. Al was een en ander niet altijd goed te volgen, omdat er maar liefst vier talen werden gesproken / gezongen. Helaas was geen van deze Frans ;-) Wel Bambara…maar of ik daarvan alles mee heb gekregen, durf ik niet te beweren.

Het decor, geluid en alles was mooi opgezet. Zo aan het randje van de Niger. De tweede brug die leidt naar de stad was voor deze gelegenheid zelfs afgezet. De eerste avond was een deel van het Koninklijk Huis op bezoek. Dit omdat wijlen Prins Claus, die een deel van zijn jeugd in Tanzania doorbracht en in Afrika werkte, grote belangstelling had voor de Afrikaanse cultuur en voor opera. De Sahel vormde zijn inziens de basis voor veel talent met name op het gebied van dans, muziek, theater, vormgeving en mode. Prins Claus zag een opera voor zich waarin Afrikaanse musici en acteurs excelleren.

En dat is gelukt…Ook Nederland wordt van de zomer met deze opera vereerd, tijdens het Holland Festival op 7, 8 en 9 juni 2007. Kijk ook eens op www.sahelopera.com.