Is er leven na de dood?

Een vraag die onze tijdelijke Bambaraleraar meer dan eens aan ons heeft gesteld. Een vraag die, sinds hij een maand geleden inviel voor onze zieke leraar, echt belangrijk was geworden, was gaan leven. Hij moest en zou het nog een keer horen gisteren, de laatste dag dat wij hem officieel als leraar hadden.

Een groot deel van ons Bamakoteam kreeg met hem te maken, zij het voor lessen Frans of Bambara. Het viel ons op dat waar hij ook kwam, qua groepsamenstellingen, hij vragen stelde over ons geloof, de bijbel en alles wat daarmee samenhing. Op deze manier kon hij ook als het ware 'checken' of onze verhalen overeen kwamen.

Lastig was het soms wel, om zijn vragen in het Bambara te beantwoorden. Soms prevelde ik maar een schietgebedje naar boven dat het dit keer toch écht in het Frans moest, omdat ik de woorden niet had. Maar wacht eens even, dacht ik op een gegeven moment, de Bijbel heeft ze wel. En die is in het Bambara ;-)

Vaak gingen we met een luidbonkend hard een discussie in. Om daar soms weer teleurstellend uit te stappen, omdat we het meer over verschillen bleken te hebben gehad dan overeenkomsten. We moeten de bijbel laten spreken, dacht ik dan bij mezelf, niet onszelf. Een niet altijd makkelijke opgave in de praktijk.

Onze leraar starte gisteren de les met de vraag of ik dominee ben? Hmm, heb ik iets gemist? Dominee? Nee, zendingswerkers. Maar ging hij rustig verder, elke zendeling is toch dominee? Nee, niet elke legde ik hem uit, maar we zijn wel naar de bijbelschool geweest. Maar, ging hij verder, hoe moet dat dan als iemand zich wil bekeren? Moet hij / zij dan naar de kerk? Ah, nu ging er een lichtje bij me branden.

Binnen de Islam zijn 'chefs' heel belangrijk: de chef van het dorp, de chef van de kerk (Imam), de chef van de buurt, etc. Vaak willen mensen niet met je praten over belangrijke zaken, zoals geloof, als je niet eerst met de chef hebt gepraat. Iets van die gedachtengang zag ik ook in onze leraars vragen doorschemeren.

Ook zat hij met de vraag wat iemand moest bidden tot God wilde hij christen worden? En wist je dan zeker dat je naar de hemel ging na je dood? Waarom lieten mensen zich dopen na hun bekering? Allemaal heel ongewone vragen voor een Moslim, maar niet voor een zoekende Moslim.

De Bambarales werd dan ook een les om op het puntje van je stoel te gaan en blijven zitten. In alle eerlijkheid probeerden mijn collega en ik zijn vragen te beantwoorden. Hij legde ook uit dat het erg moeilijk was te blijven geloven in een religie, waarbij je niet zeker weet of je in de hemel komt. Hij had een bezoek gebracht aan zijn maraboet (soort toverdokter, machtig figuur binnen de samenleving) en hem de vraag gesteld of hij wist of hij naar de hemel zou gaan. Na vijf minuten nadenken zei de maraboet: Nee, dat kan ik niet met zekerheid zeggen.

Een eerlijk, maar hartbrekend antwoord voor onze leraar. Om die reden kwamen al bovengestelde vragen op. Inmiddels leest hij elke dag zijn Bambarabijbel en vroeg hij collega's om vandaag langs te mogen komen om te praten. Hij woont namelijk in dezelfde buurt als hen. Bidt met ons dat hij zijn hart mag gaan volgen, en de angsten van afwijzing (door gezin, familie, vrienden, etc) achter zich te laten. Er komt heel wat moed bij kijken om van 'geloof te veranderen' in een maatschappij waar meer dan 90% Moslim is.

Nieuw Minyanka Testament

Ons verblijf in Koutiala doet ons goed. Door interactie met verschillende Malinezen op verschillende gelegenheden leren we in korte tijd veel over de Malineze cultuur en gewoonten. Zaterdag woonde ik voor het eerst een 'opdraging' bij van het Nieuwe Testament in Minyanka. Een feestelijke, en vooral warme aangelegenheid.

De vertaling van het Nieuwe Testament in Minyanka nam zo'n 25 jaar in beslag. Eén van de zendingswerkers van SIL vertelde dat het hen 14 jaar kostte om de taal zo te leren dat men kon beginnen aan het vertalen van de bijbel. Dat de mensen zaterdag meer dan blij waren met het resultaat werd gedurende de hele dag duidelijk.

Achtergrond (Wikipedia)
Minyanka (ook bekend als Mamara, Miniyanka, Minya, Mianka, Minianka en Tupiire) is een Senoufo taal gesproken door ongeveer 700.000 mensen in het Zuid-Oosten van Mali. Qua kenmerken ligt het dichtbij het Supyire. Minyanka vormt één van de nationale talen in Mali.

Zaterdag werd het Nieuwe Testament dan ook dansend en zingend voor het 'uitzinnige' publiek van 1.500 – 2.000 gebracht. Het is voor ons – als Westerlingen – ondenkbaar om te begrijpen hoe blij men was de bijbel in de eigen taal (van het hart) te kunnen lezen.

De viering was in Malinese stijl. Met veel, heel veel toespraken, zang, dans en muziek. En natuurlijk ging men van start met de ons welbekende 'voorstelronde'. Iedere hoogwaardigheidsbekleder werd persoonlijk aan het publiek voorgesteld. Een feestelijk gebeuren. Doodstil werd het toen men voorlas uit één van de Evangeliën, gevolgd door een korte preek.

Naar Afrikaanse gewoonten begonnen we redelijk op tijd en liep de ceremonie slechts 2 uur uit ;-) Gebroederlijk namen we allen plaats in kleine kringen om de dag af te sluiten met een Malinese maaltijd. Altijd weer een goede oefening, eten uit een gezamenlijke kom, daarbij alleen je rechterhand gebruikend.

Gedurende de ceremonie mocht ik foto's schieten. Dat gaf me de gelegenheid om rond te lopen en met eigen ogen te zien hoe de mensen op hun nieuwe bijbel reageerden. Het viel me op dat er één en al blijdschap van hun gezichten af te lezen was. Zelfs de kleinere kinderen drongen zich ver naar voren op het moment dat de bijbels op de hoofden van mensen werden binnengedragen.

Het doet een mens goed om op zo'n belangrijke dag onder de Malinezen te zijn. Zelfs al liep de temperatuur op tot zo'n 40+ graden en wist je na vijf uur niet goed meer hoe je kon blijven zitten ;-)

Knipoog van boven

Greetings van Koutiala! Anco en ik zijn weer herenigd na een week elkaar niet te hebben gezien ;-) Enkele tijd geleden alweer schreef ik een Weblog over de lastige dingen die in zich in een week Mali kunnen voordoen. Om deze reden wilde ik jullie niet onthouden hoe lastige dingen zich kunnen transformeren in goede. Kom t'ie!

Herinneren jullie nog de kwestie rondom de jonge jongensgevangenis Bolle Mineur in Bamako? De lijst met nieuwe leerlingen voor de computercursus die maar niet vrijkwam? We kunnen helaas nog niet zeggen dat er een nieuwe lijst is, maar we kregen wel een goed advies van het moslimhoofd van de vrouwengevangenis, gelegen achter Bolle Mineur.

De situatie kort uitleggend, vertelde zij dat het het beste is om het computerproject tot het einde van het jaar stil te leggen. Dit betekent dat Joel, onze computerleraar, nog wel naar de gevangenis gaat om met de jongens te praten (de relatie te onderhouden), maar dit jaar geen nieuwe cursus meer opstart.

Ook gaf deze vrouw aan dat de directeur in Bolle Mineur wellicht op eigen gewin uit is en simpelweg onze computers wil verkopen. Omdat het project op onze voorwaarden is gestart, komt hij in zijn opinie niet voldoende aan zijn trekken. Dit overigens terwijl we net hadden ingestemd dat ook de leidinggevenden in de cursus konden gaan meedraaien ;-)

De knipoog van boven is dit: de situatie in Bolle Mineur ging maar door en door en er zat geen schot in het verkrijgen van een nieuwe lijst. Dat lag ons zwaar op het hart. Om die reden bad ik ook geregeld de laatste dagen om een duidelijke richting die we moesten opgaan. Ik moet daarbij zeggen dat ik enigszins verbaasd was deze richting te krijgen via het moslimhoofd van de vrouwengevangenis.

Een andere knipoog volgde nog diezelfde dag. Voor ons verlof kwam ik wekelijks op de compound van een Ivoriaans meisje en haar familie. We lazen dan christelijke lectuur om mijn Bambara op een hoger peil te krijgen ;-) en haar wat meer vertrouwd te maken met het Woord van God.

Laat ze nu dezelfde dag (als dat we het advies kregen), thuis bij me langskomen om te vertellen dat ze met school van start is gegaan. Iets waarover we het al zo vaak gehad hadden samen. Ik daagde haar vaak uit na te denken over haar toekomst. Het grappige is ook, dat ze een school in “electronique” en “engels” heeft gekozen. Toen ik het Anco vertelde later, wilde hij maar wat graag haar schriften zien ;-) Technisch geschoolde Malinezen zijn namelijk meer dan welkom!!